China, je kent het van plaatjesboeken, van het nieuws over al die miljarden mensen die er leven. Je hebt natuurlijk van Mao en het communisme gehoord. En van de politieke strijd tussen Tibet en China. Je weet dat het land een verscheidenheid aan enorme metropolen kent en dat de Chinese Muur bij één daarvan, Peking, in de buurt ligt. Maar zeg nou zelf: eigenlijk is China een sprookje. Een ver-van-je-bed-show, het land van de draak en de phoenix, het land van de groene thee. Maar het bestáát ook echt. En daar kun je niet omheen als je er eenmaal bent. Cheqqer opende het grote sprookjesboek voor je.
China in een notendop
Dat China enorm is, weten we wel. Om dat ‘enorm’ beter te beschrijven: China grenst aan maar liefst zeventien landen. Dat zijn bijna alle landen van Azië. Het land is 239 keer zo groot als Nederland en een goede derde op de lijst van grootste landen ter wereld (na Rusland en Canada). Voor de kust van China liggen ruim driehonderd eilanden en er wonen maar liefst 1.6 miljard mensen in dit immense land. China heeft het allemaal: een ijskoud klimaat in het noorden, met hevige winters en korte zomers, en een subtropisch klimaat in het vochtige zuiden. China heeft een uitgestrekte kustlijn, maar ook een deel van de honderden bergtoppen in de Himalaya maken deel uit van China. Het land heeft een vastgestelde oppervlakte en daarnaast zijn er ook nog landen die eigenlijk zelfstandig zouden willen zijn, maar door de Chinese regering bij China gerekend worden, zoals Binnen-Mongolië, Tibet en Taiwan. In China komen alle natuurverschijnselen voor: van aardbevingen tot overstromingen, van tyfoons tot sneeuwstormen. De meeste grote steden (Peking, Shanghai en Hong Kong) liggen aan de kust, maar ook in het binnenland ligt een lijst van grote steden die makkelijk de vijf miljoen inwoners halen, zoals Xi’an, Chengdu en Kunming. China, een land waarvan wij ons de oppervlakte niet eens voor kunnen stellen. Een land met zóveel inwoners, een land met zóveel verschillende culturen, een land met een politieke macht waar wij geen weet van hebben, maar wél vrees. Maar vooral een land dat voor ons Westerlingen altijd een vreemde eend in de bijt zal blijven en juist daarom zo super interessant.
De kilometers lange geschiedenis
De lijst van dynastieën (uitgebreide families met een grote politieke macht) is te lang om op te noemen. China werd maar liefst 4000 jaar lang geregeerd door dit soort families, die de macht van generatie op generatie doorgaven. Verschillende bevolkingsgroepen zijn hierdoor aan de macht geweest. Met de Qing-dynastie, de laatste, kwam in 1912 een eind aan deze regeringsvorm. Hierna was het een tijdje onrustig in China. Verschillende partijen probeerden aan de macht te komen en een revolutie te bewerkstelligen. Een groep studenten dacht dat het communisme China van de ondergang zou kunnen redden. Pas na de Tweede Wereldoorlog (China was toen grotendeels bezet door Japan) zag Mao kans om aan de macht te komen. Mao werd onlangs uitgeroepen tot één van de honderd meest belangrijke personen van de twintigste eeuw. En dat is absoluut niet overdreven. Mao, Chairman Mao genoemd door de Chinezen, was van 1949 tot aan zijn dood leider van de People’s Republic of China (PRC) en had, en heeft nog steeds, een ongekende macht en aanzien onder de Chinese bevolking. Mao voerde regels in uit communistisch oogpunt. Hij streefde naar gelijkheid; miljoenen Chinezen werden naar werkkampen gebracht waar zij in de landbouw moesten werken. In feite wilde Mao zijn bevolking zuiveren; voornamelijk doktoren, professoren en andere hoog opgeleiden vormden volgens Mao een bedreiging voor China, want zij zouden teveel in contact staan met het Westen. De werkkampen waren dus vooral bedoeld voor deze bevolkingscategorie en leidde tot de dood van miljoenen mensen. Velen vergelijken Mao met Hitler; concrete aantallen zijn er niet maar gezegd wordt dat ruim vijftig miljoen Chinezen de dood vonden. Mensen stierven de hongerdood en anderen werden moedwillig door de regering vermoord; diegenen die klaagden, iets tegen de regering hadden, werden bestempeld als ‘rightists’, en hun hele familie werd dan uitgemoord. Mensen hielden dus massaal hun mond en deden wat hen werd opgedragen. Eén van de bekendste opstanden tegen de Chinese regering kwam lang na Mao’s regeringsperiode: op 4 juni 1989 eindigde deze bruut met de dood van ruim 3000 studenten. Het is bijna ongelooflijk, maar waar: Mao wordt in China gezien als een absolute held. Chinezen eren hem nog steeds om de overwinning op Japan en om het feit dat hij analfabetisme zo goed bestreed. Over de doden wordt niet gesproken, terwijl Mao buiten China als brute crimineel wordt gezien. Tegenwoordig is China een zogenaamde democratie, maar uit alles blijkt (bijvoorbeeld uit de blokkering van websites als google) dat het communisme nog steeds een grote invloed heeft.
Ga je naar China, dan moet je even de knop omzetten. Chinezen lijken voor ons al snel smerig; ze spugen op straat, smakken tijdens het eten en nemen het niet zo nauw met hygiëne. Ook kunnen ze asociaal overkomen; het fenomeen ‘wachten in een rij’ kennen ze n
iet. En wat ze niet kennen, daar staren ze ongegeneerd naar. Wees niet beledigd als hele groepen Chinezen je nastaren en uitlachen op straat. Het gedrag van deze grootste bevolkingsgroep ter wereld (1,6 miljard mensen) is ronduit fascinerend te noemen. Hun cultuur is rijk en Chinezen zijn de grootste beoefenaars van het boeddhisme. Je zult zien dat Chinezen snel genoegen nemen met wat ze hebben; de meesten werken in fabrieken, mijnen of verdienen een paar euro per dag met het verkopen van eten op straat, maar ze zijn gelukkig. Chinezen zijn uitermate nieuwsgierig; zie het staren dan ook niet als iets beledigends. Ook is hun geneeskunst ‘big business’ (maar omstreden) en hebben Chinezen meer dan elk ander volk ter wereld last van bijgeloof. Beleef het zelf als je er bent!
To-do-list
Zo, en dan ben je eindelijk in één van de grootste landen ter wereld, wat moet je dan allemaal zien?! Cheqqer kan het je niet zeggen; als je heel China wil zien, moet je er minstens vijf jaar blijven. Máár, we kunnen je wel een beetje op weg helpen met de must-see-to-do-list. En dan beginnen we natuurlijk met de Chinese Muur, een aardig cliché, maar je móet dit ongelofelijke wereldwonder met eigen ogen aanschouwd hebben. Naast de Muur is Peking een geweldige stad om een paar weken te verblijven. Bezoek de Verboden Stad, ga naar het grootste plein ter wereld (het Plein van de Hemelse Vrede) en vooral: doe een fietstocht. Een fietstocht? Ja, we weten dat het verkeer in China een beetje chaotischer is dan bij ons, maar een fietstocht door Peking is een absolute aanrader. Met het constante getoeter van auto’s en gerinkel van fietsbellen is het één groot avontuur. Volg gewoon de Chinezen; fietsen zij allemaal door rood, is het verstandig dat ook te doen. Stoppen ze in honderdtallen op een kruispunt, fiets dan vooral niet door. Koop een goede kaart van de stad en fiets door de smalle straatjes, door de Chinezen ‘hutongs’ genoemd. In deze smalle straatjes zie je hoe de mensen echt wonen en leven en wat Chinezen bezighoudt.
In Xi’an kun je het beroemde terracottaleger aanschouwen; een leger gemaakt van steen, ter ere van een vroegere keizer. Het leger bestaat uit maar liefst 9099 stenen soldaten en is de grootste archeologische ontdekking van de twintigste eeuw. Wil je iets unieks doen, maak dan een boottocht over de Yangtzee rivier. Je kunt een cruise maken die zeker de moeite waard is, want China kent naast miljoenensteden ook prachtige natuur. In Chengdu kun je bijvoorbeeld naar het pandareservaat, het grootste reservaat voor deze dieren ter wereld. Tja, en in Shanghai en Hong Kong zijn er ook nog duizend en één mogelijkheden om je dag door te komen. Bezoek in Shanghai de hoogste toren van China, de Jin Mao Tower en loop over de by far meest bekende straat: Nanjing Road. Shanghai is een perfecte kruising tussen nieuw en oud; de neon lichten en Mac Donalds geven niets bloot over de krottenwijken en vervallen gebouwen die Shanghai óók rijk is. Wat we al zeiden: in China moet je keuzes maken en dit zijn de beste keuzes voor een goede eerste indruk van China.
Chinese hotels
Hoe kan je in zo’n enorm land als China nu zeggen welke hotels de beste zijn? Dat is onmogelijk, dus Cheqqer geeft je bij deze een overzichtje van goed scorende hotels op de website. Voor Peking scoort Days Inn Forbidden City een 8.5, in Shanghai de Bund Riverside een 8.1 en in Hong Kong scoort Ibis North Point een 6.2. China kent vele prima hotels, maar de taalbarrière is een probleem. Tip: zorg dat je alle bestemmingen waar je heen wil van tevoren door het hotelpersoneel in Chinese tekens laat opschrijven, zodat de taxichauffeur begrijpt waar je heen wil. En neem áltijd een kaartje van je hotel mee; Engels uitgesproken hotelnamen begrijpen de Chinezen niet!
Wild Swans, geschreven door Jung Chang is een boek dat heel precies de geschiedenis van een Chinese familie weergeeft. Dit boek won twee prijzen en is in meer dan dertig talen vertaald.
Het boek Beijing Coma gaat over de opstand als hierboven beschreven, op 4 juni 1989 en geeft je een kijkje in de denkwijze van de jeugd van China op dat moment. Het boek beschrijft de moorden op de studenten door de Chinese regering en laat een onuitwisbare indruk op je achter.
Reiswebsite Around The Globe heeft praktische informatie over vervoer van en naar China!